Ճախարակկոչվում է փորակ ունեցող անիվը, որը կարող է պտտվել գոտե կապի մեջ ամրացված առանցքի շուրջը:
Անշարժ կոչվում է այն ճախարակը, որի առանցքն ամրացված է և բեռներ բարձրացնելու ժամանակ ո՛չ իջնում է, ո՛չ բարձրանում: Նկարում ցույց է տրված, թե ինչպես են բեռը բարձրացնում անշարժ ճախարակի միջոցով: Ճախարակում շփման ուժերի բացակայության դեպքում նրա վրա ազդում են միայն պարանի ձգման F1 և բեռի ծանրության F2 ուժերը: Այդ ուժերի կիրառման կետերը կարելի է համարել ճախարակի A և B կետերը ( տե՛ս նկ.):
Առաջադրանքներ
Ցու՛յց տուր ճիշտ պատասխանը: Հնարավոր է ընտրել մի քանի պատասխան:
1. Անշարժ ճախարակը
- տալիս է շահում ճանապարհի մեջ, քանի որ պարանի ազատ ծայրի անցած ճանապարհը ավելի փոքր է, քան բեռի անցած ճանապարհը
- չի տալիս ո՛չ շահում, ո՛չ էլ կորուստ ճանապարհի մեջ
- փոխում է ուժի ուղղությունը
- չի տալիս ո՛չ շահում, ո՛չ էլ կորուստ ուժի մեջ
2. Պատասխաններից ընտրի՛ր, թե ի՞նչ պարզ մեխանիզմ է պատկերված նկարում:
- շարժական և անշարժ ճախարակներ
- անշարժ ճախարակ
- շարժական ճախարակ
Հաշվի՛ր, թե որքան կբարձրանա նկարում պատկերված բեռը, որը բարձրացվում է ճախարակի միջոցով, եթե պարանի ազատ ծայրը իջնի 2.6 մ-ով: Շփումն անտեսել:
Պարանի ազատ ծայրը կիջնի մ -ով:
2.6Մ
Որոշի՛ր, թե ինչ ուժով պետք է ձգել պարանի ազատ ծայրը 120 Ն կշռով մարմինը հավասարաչափ վեր բարձրացնելու համար:
Պատասխան՝ մարմինը կարելի է բարձրացնել Ն ուժով:
F=m/g, F=120 m=2
120:2=60Ն
Բանվորը, օգտվելով շարժական ճախարակից, 576 Ն կշռով մարմինը բարձրացնում է 4 մ-ով:
Գտի՛ր, թե ի՞նչ ուժով է նա ձգում պարանը և ի՞նչ երկարության պարան է նա դուրս քաշում:
Պատասխան.
1. բանվորը բարձրացնում է մարմինը Ն ուժով; F=m:g 576:2=288
2. դուրս քաշած պարանի երկարությունը մ է: g=4 4*2=8
Մարմինը շարժական ճախարակով 3մ բարձրացնելու համար մարդը պարանի ազատ ծայրը ձգում է 315Ն ուժով:
Հաշվի՛ր, թե ի՞նչ աշխատանք է նա այդ դեպքում կատարում:
Պատասխան՝ 105Ջ:
315:3=105