Սկիզբ. 885 թվականին, Աշոտ Ա Բագրատունուն հաջողվեց վերականգնել Հայաստանի անկախությունն ու թագավորությունը: Այնուհետև Աշոտ Բ Երկաթը 921 թվականի Սևանի ճակատամարտում ջախջախեց արաբական զորքերին՝ վերջնականապես ապահովելով երկրի խաղաղությունն ու ինքնիշխանությունը:
Ընթացք. 10-րդ դարի երկրորդ կեսից թագավորությունը թևակոխեց աննախադեպ ծաղկման շրջան, որի խորհրդանիշը դարձավ 961 թվականին մայրաքաղաք հռչակված հոյակերտ Անի քաղաքը: Գագիկ Ա արքայի օրոք երկիրը հասավ իր հզորության գագաթնակետին, իսկ ճարտարապետությունն ու մշակույթը վերելք ապրեցին՝ տալով Անիի Մայր տաճարի պես գլուխգործոցներ և Գրիգոր Նարեկացու անմահ երկերը:
Ավարտ. Ժամանակի ընթացքում առաջացած ֆեոդալական պառակտումն ու ենթակա թագավորությունների անջատումը լրջորեն թուլացրին կենտրոնական իշխանությունը: Օգտվելով երկրի ներքին թուլացումից՝ Բյուզանդական կայսրությունը 1045 թվականին նենգաբար գրավեց Անին, ինչով էլ ավարտվեց Բագրատունյաց թագավորության պատմությունը: